Văn hóa Cập nhật lúc 08:38:07 31/03/2020  (Lượt xem:  3894 )
Nghĩa Trủng Từ trong đời sống tâ

Nghĩa Trủng Từ trong đời sống tâm linh của người dân

BT- Nghĩa Trủng Từ (miếu Nghĩa Trủng) tọa lạc tại thôn Bình Long, xã Phan Rí Thành, huyện Bắc Bình là thiết chế tín ngưỡng dân gian truyền thống được tạo lập vào đầu thế kỷ XIX. Nơi tôn thờ Thành hoàng bổn cảnh, các bậc tiền hiền, hậu hiền, cô bác, hương chức. Nghĩa Trủng Từ được xem là thiết chế tín ngưỡng tiêu biểu về tục thờ cúng âm hồn tại Bình Thuận từ trước cho đến nay. Điều này được minh chứng bằng nhiều ngôi mộ vô danh phía sau ngôi miếu đã được người dân địa phương quy tập, trông nom thờ cúng và thực hiện các kỳ tế lễ từ thời nhà Nguyễn cho đến nay.

Ông Trần Văn Đáng – Phó làng Nghĩa Trủng Từ, năm nay đã ngoài 80 tuổi kể lại: Theo quan niệm dân gian, trên mảnh đất sinh sống của mỗi làng quê thường có sự hiện diện của những linh hồn không nơi nương tựa. Họ bị chết bởi nhiều lý do khác nhau như chiến tranh, thiên tai, dịch bệnh… mà không được người thân hay biết. Thờ cúng âm hồn, cô hồn cũng là đạo lý xưa nay của người Việt, thể hiện sự cảm thông sâu sắc của người đang sống đối với những thân phận bất hạnh đã khuất. Thêm nữa, mảnh đất Hòa Đa xưa kia vốn giàu truyền thống, là trung tâm chính trị, văn hóa nổi tiếng. Đây cũng từng xảy ra các cuộc giao tranh trong thời kỳ mở nước về phía Nam của các chúa Nguyễn. Lịch sử đã ghi lại, trước đây người dân sống tại các làng gần sông Lũy từng đối mặt với thiên tai, dịch bệnh làm dân cư suy tán, chết nhiều. Tại làng Kỳ Xuyên đã xảy ra bệnh dịch tả, khiến nhiều người không qua khỏi. Ngoài ra, trong 2 cuộc chiến tranh chống Pháp và Mỹ, biết bao dân thường vô tội, binh lính tử nạn trên đất này.

Tại miếu Nghĩa Trủng hiện còn lưu giữ bức hoành phi khắc ghi 3 chữ Hán Nôm cổ có nội dung “Nghĩa Trủng Từ” do Tri huyện, huyện Hòa Đa phụng tạo vào mùa xuân năm Ất Tỵ, niên hiệu Thành Thái (1905), được bài trí trang trọng tại chính điện. Đến nay di tích còn bảo lưu khá nguyên vẹn công trình kiến trúc dân gian của thế kỷ XIX và lưu giữ nhiều di vật có giá trị. Tiêu biểu là 9 sắc phong của các đời vua nhà Nguyễn (Tự Đức, Đồng Khánh, Duy Tân, Khải Định) phong tặng cho các vị thần Bổn cảnh Thành hoàng, Quan Thánh đế quân, Đại càn Quốc gia Nam hải tứ vị Thánh nương và Thiên Y A Na, cùng nhiều câu đối, hoành phi khắc ghi trên gỗ.

Ông Đáng thông tin thêm: Hàng năm tại di tích diễn ra 2 kỳ lễ chính là lễ tế vào tiết thanh minh, cộng đồng tổ chức cúng tế heo sống, tụng kinh và lễ cầu siêu bạt độ vào rằm tháng bảy. Ngoài ra vào các dịp rằm lớn (tháng giêng, tháng 10) cúng hoa quả, bánh trái cho hương linh những người đã khuất. Ngoài ý thức giữ gìn các di vật cổ, người dân còn tự nguyện đóng góp để sửa sang di tích sau mỗi đợt cúng lễ. Và tin rằng, chút hương khói là lòng thành tri ân tiền hiền, những người đã khuất, để người dân có cuộc sống vật chất ngày càng đủ đầy như hôm nay. Qua đó còn giáo dục thế hệ trẻ hướng về cội nguồn, kế thừa đạo lý của người Việt Nam nói chung và nhân dân địa phương nói riêng.

Nghĩa Trủng Từ còn lưu lại nhiều hiện vật, sắc phong do các nhà vua triều Nguyễn ban.

Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh Nguyễn Chí Phú cho biết: Dưới thời phong kiến nhà Nguyễn, tín ngưỡng thờ cúng những người có công trong việc khẩn hoang mở đất, lập làng và người dân hy sinh trong chiến tranh, chết không nơi nương tựa không ngừng được bồi đắp và duy trì trong suốt chiều dài lịch sử. Liên tiếp các đời vua Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức đều ra các chỉ dụ cho quan dân địa phương cả nước chú trọng đến tục thờ cúng trên. Vào thời Minh Mạng, nhà vua cho lập đàn tế âm hồn và chu cấp tiền bạc, vật phẩm hàng năm để các địa phương từ kinh thành cho đến các trấn Gia Định, Bình Thuận, Phú Yên... chăm lo việc tế lễ. Đến thời vua Tự Đức, việc làm này cũng được Nguyễn Thông nói rõ trong bài Nghĩa Trủng Phú: “Vào năm Tự Đức thứ 18 (1865), nhà vua có lệnh sai tất cả các quan lập Nghĩa Trủng, kiểm tra thu nhặt hài cốt các mồ hoang táng một chỗ, hàng năm đến tháng 2 thì ban tế 1 lần”.

Toàn tỉnh hiện có 11 miếu Thanh Minh còn giữ được khá nguyên vẹn nét kiến trúc xưa và các hiện vật lưu lại như khám thờ, hoành phi, câu đối, hương án…Nhiều miếu đã được công nhận di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh, trong đó Nghĩa Trủng Từ được trao bằng công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh năm 2018.

Thùy Linh

Xem tin theo ngày
Thông tin cần biết
Tặng xe đạp cho học sinh nghèo học giỏi

BTO- Chi đoàn Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông Bình Thuận (Đoàn cơ sở Sở Giao thông vận tải Bình Thuận) phối hợp với Đoàn xã Tân Thành (Hàm Thuận Nam) vừa trao tặng 5 chiếc xe đạp cho học sinh nghèo có thành tích học tập tốt tại xã Tân Thành. Đây là công trình thanh niên do chi đoàn thực hiện trong năm 2020.  

Xem chi tiết
Bồi thường hỗ trợ cho bà Nguyên là đúng quy định

BT- Bà Nguyễn Thị Nguyên, khu phố 7, thị trấn Tân Nghĩa, Hàm Tân phản ánh: Gia đình bà bị thu hồi 1.027,4 m2 đất tại xã Sông Phan để thực hiện Dự án xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam, đoạn Dầu Giây - Phan Thiết. Nhưng các ngành chức năng huyện áp giá bồi thường, hỗ trợ quá thấp so với giá trên thị trường và đề nghị các ngành chức năng huyện xem xét điều chỉnh giá bồi thường, hỗ trợ cho phù hợp với thực tế.

Xem chi tiết
Không tháo dỡ tường rào xây dựng trái phép, phải cưỡng chế như thế nào?

BTO- Hàng xóm của tôi có người tự ý xây dụng tường rào để chặn lại lối đi mà trước đó người này đã hiến đất cho nhà nước làm đường đi. Sau khi có nhiều người dân khiếu nại việc chặn lối đi thì UBND xã đã ra Quyết định xử phạt hành chính và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc người này phải tháo dỡ tường rào xây dựng trái phép và khôi phục lại hiện trạng ban đầu.

Xem chi tiết
Chợ xây hoành tráng mà bỏ trống

BTO - Chợ Phú Thủy mở rộng được đầu tư xây dựng khang trang, sạch đẹp với 58 ki ốt và 137 ô sạp, tổng kinh phí đầu tư hơn 11 tỷ đồng; nhưng không đưa được tiểu thương vào kinh doanh nhằm đáp ứng nhu cầu cần mở rộng mua bán hiện nay.

Xem chi tiết
Kè hư hỏng do neo buộc tàu thuyền

BT- Bờ kè đường Phạm Văn Đồng chạy dài gần 2 km qua địa bàn phường Bình Hưng và phường Hưng Long (TP. Phan Thiết). Phía trên bờ kè được xây dựng lan can bằng trụ bê tông và ống sắt; phía trong bờ kè được tỉnh đầu tư làm hàng chục trụ neo đậu tàu thuyền trú tránh bão vững chắc…

Xem chi tiết
Con đường nắng bụi bặm, mưa lầy lội

BTO- Là thực trạng diễn ra vài năm qua trên tuyến đường Đặng Tất, khu phố D, phường Thanh Hải, TP.Phan Thiết, ảnh hưởng cuộc sống người dân 2 bên đường và người tham gia giao thông. Rõ nhất, những trận mưa đầu mùa vừa qua biến con đường thành sông, lầy lội, nhất là đoạn cuối giáp Đại lộ Hùng Vương.

Xem chi tiết