Đời sống Cập nhật lúc 14:12:39 08/03/2019  (Lượt xem:  2046 )
Nhớ mùa lòng tong

Nhớ mùa lòng tong

BT- Tháng 7 nước tràn đồng, đi vớt cá lòng tong.

Tôi nhớ những năm theo gia đình lên lập nghiệp ở xã Hàm Phú của huyện Hàm Thuận Bắc, tháng 7, trời mưa rả rích, lúa cấy đầu mùa đã bén bùn nẩy gié, màu xanh lúa sớm đã tươi xanh cả lung ruộng trầm thủy. Gọi trầm thủy vì là lung ruộng thấp, nằm dọc uốn quanh co theo các triền nà, mưa sớm tháng 4, tháng 5 là đã có nước, nhà nông làm đất cấy sớm để có lúa ăn và làm được mùa hai vào tháng 9. 

Bắt cá lòng tong.

Từ lúc đầu mưa, các loại cá đồng đã lục tục từ sông, từ suối, từ các ao hồ  theo con nước tràn bờ để lên ruộng thực hiện cái việc tự nhiên là duy trì nòi giống. Mang theo cái bụng trứng ấp ủ từ mùa trước, lũ cá lòng tong mẹ tung tăng khắp nơi để đẻ trứng vào bất cứ nơi nào mà theo bản năng của loài cá, chúng cho là cá con nở ra có thể sống và phát triển được. Chân ruộng đang rộng nước để cấy, ao cạn mùa trước giờ mới vừa có nước, khúc suối cạn queo mùa khô bò đàn kéo cả đám đi ăn giờ nước cũng đã đầy. Lũ cá lòng tong con theo từng đàn đi khắp nơi trong ruộng, trong ao, trong suối nhỏ. Đầu mưa, lớp phân bò vương vãi, lớp mùn hữu cơ trong đất, lớp rong rêu trôi nổi dập dềnh theo nước chảy về vùng trũng thấp là thực phẩm nuôi thổi đàn lòng tong lớn vượt lên từng ngày.

Cá lòng tong kho tiêu.

Lúc đó, thực phẩm cung cấp cho bữa ăn gia đình vẫn còn hạn hẹp, đến mùa cá lòng tong, tôi và vài đứa bạn thường hú nhau đi bắt cá về cải thiện bữa ăn. Cá lòng tong bắt về có thể nấu được nhiều món ngon bình dân theo kiểu đồng quê, nhưng ngon nhất, thấm nhất vẫn là món cá kho lá gừng hay món cá kho hành ớt có thêm ít mỡ. Mang cá về, tôi và đứa em gái đem ra mương nước ngồi rửa sạch, lượm hết các tạp chất lẫn trong cá. Đứa em gái tôi chế biến món này rất ngon, nó đem cá ướp vào nồi cùng với nước mắm hành ớt, mỡ heo xắt hạt lựu, bỏ lên chảo đảo sơ cho ra ít mỡ rồi đổ chung vào kho bắt lửa riu riu. Tháng 7 mưa ngâu, trong cái lành lạnh của gió mưa, bắt nồi cơm nóng gạo Nàng Sậu, mở nắp nồi cá lòng tong vừa kho, mùi thơm ngạt mũi. Cả nhà ai cũng khen: ngon tuyệt vời! Cơm bới mãi không thôi, đến khi đáy nồi còn sót lại dề cơm cháy, món này lại càng ngon hơn, bẻ miếng cơm cháy bằng bàn tay, gắp vài đũa cá cho vào giữa gấp kẹp lại đưa vào miệng nhai nghe giòn rụm. Mùi tanh tanh của cá, mùi cay cay của hành ớt, mùi beo béo của tóp mỡ, trộn lẫn với mùi cơm cháy, đến giờ tôi vẫn nhớ đời với món đồng quê dân dã này.

Bắt cá lòng tong cũng dễ, một cái rổ nhỏ mắt dày, đứng nơi lổ trổ của ruộng đang tháo nước, một chập sau cũng đủ một bữa trưa. Muốn bắt nhiều thì dùng mùng lưới cũ may lại thành cái túi dài, đem chốt ở cuối mương có khi được năm ba ký. Một cách khác nữa là làm sa chặn ngay một khúc suối hay đầu mương lớn, có hôm, cá bắt được nhiều quá, mẹ tôi đem ủ làm nước mắm. Nước mắm cá lòng tong ăn rất ngon, nhiều đạm, độ mặn vừa, mùi vị khác xa với nước mắm cá biển. Cá lòng tong bắt vào tháng bảy, tháng tám là ngon nhất, lúc này cá con vừa lớn to hơn mút đũa một chút, trong bụng không đắng, nấu ăn khỏi cần bóp ruột tốn công. Đến tháng mười, mười một, các loại cá theo nước ra sông suối, hồ đập, bây giờ cá lòng tong con đã lớn, bụng căng tròn chuẩn bị cho một mùa sinh sản mới, nhưng bụng cá cũng nhiều tạp chất dinh dưỡng, nhiều rong rêu nên rất đắng, cá bắt lúc này muốn ăn phải tốn nhiều công phu chế biến hơn.

Bây giờ, tuy đã về sống nơi thành thị, tôi vẫn nhớ cái không gian quê mùa ngan ngát mùi ruộng đồng đó. Người quê dân dã, tình quê đậm đà, chân chất, món ăn quê cũng đơn giản nhẹ nhàng, nhưng vị ngon thì không bút mực nào tả xiết. Cá lòng tong bây giờ vẫn còn nhưng không tràn đồng như trước. Nhiều đập thủy điện, nhiều hồ chứa nước, bắt cá nhiều chỉ còn cách đặt rớ trên hồ hay chờ canh lúc tháo nước thủy lợi. Con cá lòng tong phần nào bây giờ cũng không còn sống theo môi trường sinh thái tự nhiên như trước. Thỉnh thoảng thèm “mùi” lòng tong, tôi cũng ghé ra quán kêu một dĩa làm mồi, nhưng mùi vị cá không còn chân quê như xưa. Trong tôi, vẫn còn mãi mùi vị cá lòng tong năm nào.

Nguyễn Dũng

Xem tin theo ngày
Thông tin cần biết
Xót thương cô bé nhà nghèo bị chấn thương sọ não

BTO- Gần hai chục ngày cấp cứu tại bệnh viện Chợ Rẫy thành phố Hồ Chí Minh vì bị chấn thương sọ não, cô bé Nguyễn Ngọc Thảo Viên (sinh năm 2003) thôn Đá Mài 2, xã Tân Xuân, huyện Hàm Tân đang đối mặt với cái chết cận kề chỉ vì gia đình em đã hết khả năng lo tiền viện phí.

Xem chi tiết
Đất khiếu nại bị cưỡng chế?

BT - Giữa tháng 1/2019, UBND thành phố Phan Thiết ban hành quyết định cưỡng chế, thu hồi 9.920 m2 đất đang trồng cây bạch đàn tại xã Tiến Thành, vụ việc khiến gia đình ông Ngà bức xúc. Trước đó vào ngày 2/1 gia đình ông Ngà nhận được Thông báo số 03/TB-BTHCC của UBND thành phố Phan Thiết.

Xem chi tiết
Làm việc cho Công ty bảo hiểm nhân thọ hơn 10 năm, nay Công ty cho nghỉ với lý do Công ty gặp khó khăn, có đúng không?

TO- Tôi làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn cho một Công ty bảo hiểm nhân thọ đã hơn 10 năm, tôi không hề bị kỷ luật hay vi phạm những nội quy của Công ty. Thời gian gần đây Công ty lấy lý do là gặp khó khăn và phải cắt giảm nhân sự nên công ty đã ra thông báo chấm dứt hợp đồng lao động đối với tôi, có trả lương và trợ cấp thôi việc đầy đủ. Vậy cho tôi xin hỏi với trường hợp của tôi Công ty cho tôi nghỉ việc là đúng hay sai?

Xem chi tiết
Sớm lắp đèn tín hiệu giao thông ngã tư Lê Duẩn - Lê Hồng Phong

BT - Ngã tư Lê Duẩn - Lê Hồng Phong nằm gần chợ Phường (ga xe lửa cũ) thuộc phường Phú Trinh, TP. Phan Thiết. Đây là ngã tư có từ lâu, nhưng trước đây không thường xuyên xảy ra tai nạn và ách tắc giao thông như hiện nay, khi đại lộ Lê Duẩn khai thông với đại lộ Nguyễn Tất Thành.

Xem chi tiết
Các điểm thu mua, tập kết phế liệu trong khu dân cư: Kiên quyết di dời

BT- Theo Sở Tài nguyên và Môi trường, thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, đến nay đã có 10 huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh thực hiện việc di dời các cơ sở thu mua phế liệu, tập kết phế liệu trong khu dân cư.

Xem chi tiết
Khu tái định cư không có lối thoát nước thải

BTO -  Khu tái định cư hai bên đường Nguyễn Thị Định thuộc khu phố 6, phường Phú Tài (Phan Thiết) được hình thành hơn 6 năm nay, người dân xây dựng nhà ở ngày càng nhiều. Song, các công trình nhà ở sau khi xây dựng xong đều gặp khó khăn trong vấn đề giải quyết nước thải.

Xem chi tiết
Hỗ trợ trực tuyếnHotline: 0918680377 - 0623604533